Bãi rác Đa Phước

Hồ sơ Bãi Rác Đa Phước

Hình chụp ngày 23-2-2011

 

Ngày 28 tháng 10 năm 2007, ông Lê Thanh Hải, Chủ tịch UBND Sài Gòn đã đi khảo sát dưới sự hướng dẫn của Ông David Dương, chủ công trình Khu Liên hợp Đa Phước, Bình Chánh. Sau khi được biết khu xử lý rác sẽ tiếp nhận rác bắt đầu vào ngày 1-11-2007, Ông Hải có nhận xét sau:"Thành phố đã có thể chủ động trong công tác thu gom, xử lý một cách hợp vệ sinh".

Qua phát biểu trên, với tư cách của một chuyên viên trong ngành xử lý phế thải rắn, lỏng, và không khí, đặc biệt là xử lý nước rỉ của các bãi rác gia cư và rác kỹ nghệ trong hơn 20 năm qua tại Hoa Kỳ, chúng tôi nhận thấy nhận xét của Ông Hải quá lạc quan. Do đó, một số suy nghĩ sau đây sẽ giải thích lý do tại sao chúng tôi rất lo ngại cho một công trình vốn đã được "hô hào rùm beng" từ hơn hai năm qua do một người Mỹ gốc Việt là David Dương đầu tư vào kỹ nghệ xử lý rác tại Việt Nam.

Cũng giống như tuyệt đại đa số công trình xây dựng và phát triển khác, hầu như trong hạng mục công trình đều không có nghiên cứu tác động môi trường, điều mà cả Luật Môi trường Việt Nam và Luật Đầu tư đòi hỏi trước khi duyệt xét và chấp thuận công trình. Điều nầy không hề xảy ra cho Cty Liên hợp Đa Phước cũng như Công ty Giấy Hậu Giang mới vừa khởi công trong tháng tám, 2007 với vốn đầu tư lên đến hàng tỷ Mỹ kim.

Trên nguyên tắc, theo văn bản của Dự án, Cty LH Đa Phước sẽ được khánh thành vào tháng 3-2007 vừa qua, gồm một bãi rác có lớp lót HDPE, có khả năng thu nhận 3.100 tấn rác/ngày, một nhà máy xử lý, một nhà máy sàn lọc để tách rời rác hữu cơ và các phần tử khác của rác có thể tái chế (recycling), và một nhà máy làm phân compost để sản xuất phân hữu cơ xuất cảng…

Nhưng trên thực tế, mặc dù cơ sở hiện tại của Cty chưa có gì là hoàn chỉnh như đã ghi trong dự án cả, nhưng ông Đào Anh Kiệt, Quyền Giám Đốc Sở Tài nguyên-Môi trường cho biết lộ trình tiếp nhận rác từ ngày đầu tiên (1/11) cho đến ngày 26/11, bãi rác Đa Phước sẽ tiếp nhận 3.100 tấn rác từ Tp Sài Gòn. Trong lúc đó, đối với nhà máy xử lý nước rỉ, ông cũng cho biết tiếp là một số hạng mục của hệ thống xử lý nước rỉ mới vừa về đến cảng (28/10) và tuần sau có thể lấp ráp(?) được.  Và sau cùng nước rỉ rác sẽ được dẫn ra nhà máy xử lý có công suất 300 lít/ngày.

Tiếp theo, TS Nguyễn Trung Việt, Trưởng Phòng Quản lý chất thải rắn Sở Tài nguyên-Môi trường còn cho biết với công nghệ xử lý rác tiên tiến như vậy, bãi rác Đa Phước rộng 78 hecta có thể tiếp nhận rác trong thời gian 21 năm. Và thành phố không còn phải lo chỗ xử lý rác nữa, ông khẳng định như vậy!

Qua những thông tin nêu trên trên báo Sài Gòn Giải Phóng ngày 29/10/2007, quả thật, từ ông Trưởng công trình cho đến những người trách nhiệm chuyên môn và trách nhiệm quản lý chung của thành phố Sài Gòn tỏ rõ nét vui mừng sau khi đi "tham quan" khu Liên hiệp Đa Phước.

Xin thưa, thành phố Sài Gòn hiện tại thải ra khoảng 6.000 tấn rác/ngày (năm 2007). Cty Đa Phước chia xẻ với Cty Phước Hiệp thu nhận mổi ngày khoàng 3.000 tấn (trong dự án, Cty Đa Phước, trên một diện tích 78 hecta, xử lý 3.100 tấn rác/ngày). Giả sử trong vòng 21 năm tới dân Sài Gòn thải ra cùng một lượng rác (mặc dù dự kiến dân số nơi đây sẽ tăng lên đến trên 12 triệu dân trong vòng 15 năm nữa và lượng rác phát thải sẽ tăng lên 60% so với hiện tại), số lượng rác cần phải xử lý là 23,8 triệu tấn. Trong lúc đó nhà máy xử lý chỉ có khả năng giải quyết 300 lít nước rỉ/ngày.  Và trong thời gian chờ đợi xây nhà máy biến khí methane thành điện năng, thử hỏi lượng khí bốc ra hàng ngày sẽ đi về đâu?

Xe chờ đổ rác-Hình 23-2-2011

(Theo tin tức thu nhận được từ một TS chuyên ngành về rác sinh hoạt gia cư ở Sài Gòn, và là một Trưởng công trình của Dự án Bãi rác Động Thạnh trước kia, TS Nguyễn Thị Lan cho biết, hiện tượng "nước dênh" do ảnh hưởng của thuỷ triều cho nên lượng nước rỉ của rác sẽ còn gia tăng rất nhiều. Các tấm vải Địa kỹ thuật (HDPE-High density polyethylene) có thể bị rách bất cứ lúc nào vì việc dọn bãi rác không hoàn chỉnh còn nhiều chỗ lồi lõm. Từ đó nước rỉ sẽ thoát ra ngoài và thấm vào mạch nước ngầm hay chảy tràn vào các sông rạch chung quanh. Theo TS Lan, rác không có phân loại gì cả, chỉ được đem đổ ra bãi và lấp đất chôn. Dưới cùng có tấm vải địa kỹ thuật nhưng nếu có nước rỉ và nước ngầm, nước mưa thấm vào dồn ứ vào sẽ tạo ra nhiều hơi nước và đầy hơi thêm lên, tạo thành như cái bong bóng làm cho mau đầy hố chôn lấp.) (Thông tin trên đây là do sự trao đổi giữa người viết và TS Lan tại Hoa Kỳ năm 2009).

Để có một khái niệm so sánh, một nhà máy xử lý nước rỉ của một bãi rác lớn ở Tp Los Angeles chúng tôi đang điều hành, gồm có hệ thống thu hồi hoàn chỉnh qua 76 qiếng quan trắc, bơm nước rỉ phát sinh từ bãi rác đi thẳng vào hệ thống của của nhà máy một cách liện tục 24/24 giờ. Bãi rác hoạt động từ năm 1960 trên một diện tích trên 900 acres, tương đương với 400  hecta. Trong vòng 27 năm, nơi đây thu nhận 15 triệu tấn rác. Nhà máy xử lý đã hoạt động liên tục từ năm 1987 trở đi, và hàng ngày xử lý khoảng 100.000 gallon (385.000 lít). Nhà máy phát điện do việc thu hồi khí methane từ bãi rác cũng đã được xây dựng có công suất 5MW và hoạt động liên tục từ đó đến nay.

Qua sự so sánh dự án Khu liên hợp Đa Phước và hệ thống bãi rác, nhà máy xử lý nước rỉ cùng nhà máy phát điện từ khí methane, chúng tôi nhận thấy thấy có nhiều nghịch lý trong dự án của ông David Dương, mà cả thành uỷ khen ngơi là từ đây, thành phố sẽ chủ động được việc thu gom và xử lý rác.

1-     Nếu tính từ ngày 1/11 trở đi, trong vòng 26 ngày, từ 1 đến 26, Cty sẽ thu gom được 3.100 tấn rác, thử hỏi đến bao giờ Cty có khả năng thu nhận 3.100 tấn/ngày?

2-     Máy móc dự trù cho nhà máy xử lý còn nằm trong nhà kho của hải quan, bao giờ mới xây dựng hoàn chỉnh nhà máy xử lý dù chỉ với công suất 300 lít/ngày? Xin đan cử, nhà máy xử lý ở nơi chúng tôi làm việc phải mất 3 năm làm thiết kế và thủ tục nghiên cứu tác động môi trường (EAI) với đầy đủ thông số kỹ thuật trước khi được DTSC/EPA Hoa Kỳ chấp thuận. Sau đó phải mất hai năm mới hoàn tất việc lấp ráp và xây dựng hoàn chỉnh nhà máy và đi vào vận hành.

3-     Với lượng rác ước tính như trong dự án Đa Phước, qua tính toán chúng tôi nghĩ rằng, hàng ngày nước rỉ phát sinh tối thiểu cũng tương đương với lượng nước rỉ chúng tôi đang xử lý, nghĩa là vào khoảng 100.000 gallon trong mùa khô. Trong mùa mưa, số lượng nước rỉ có thể tăng lên gấp đôi vì vũ lượng trong vùng Sài Gòn là khoảng 2.000 mm³/năm, trong lúc vùng California hầu như hạn hán quanh năm.

4-     Khi rác đã nhập bãi, khí sinh học trong đó phần lớn là khí methane đã phát sinh và phát thải vào không khí vì các phản ứng hoá học đã bắt đầu xảy ra; do đó, cần phải xây dựng nhà máy biến khí méthane thành điện năng đồng thời với nhà máy xử lý nước rỉ. Việc thiết kế và xây dựng một nhà máy phát điện cùng hệ thống làm nguội cũng như hệ thống đốt (flare) khí thặng dư đòi hỏi một thời gian ít nhất là năm năm (theo tiến độ thi công có bài bản, hợp lý, phương tiện và nhân công đầy đủ như ở Hoa Kỳ).

5-     Không nghe nói đến hệ thống và nhà máy phân loại rác cùng nhà máy biến rác hữu cơ thành phân compost như đã ghi trong dự án.

 

Từ những nghịch lý kể trên, dự án sắp sửa trở thành hiện thực và đi vào hoạt động trong vòng 2 ngày nữa (bài viết ngày 30/10/2007), nhưng với cung cách tính toán trong não trạng và tinh thần "con trâu đi trước cái cày" hay "làm tới đâu sửa tới đó", chắc chắn dự án sẽ không bao giờ đạt được tình khả thi cao như lãnh đạo địa phương "hồ hởi" ca ngợi, cũng như "đồng chí" Nguyễn Văn Đua và Lê Thanh Hải nhận xét:" Đây là một dự án tiêu biểu trong việc xã hội hoá đầu tư lĩnh vực vệ sinh môi trường ở thành phố".

Hình ảnh Cty Đa Phước vào tháng 10, 2009

Cho đến thời điểm nầy, nhà máy xử lý nước rỉ vẫn chưa được hoàn thành. Và tình trạng nước rỉ chảy đổ tràn lan làm hôi thúi cả một vùng và cư dân sống chung quanh bãi rác tiếp tục kêu gào ngay sau ngày khai trương vào năm 2007, cho đến nỗi Ông Nguyễn Văn Đồng, Ủy ban Kinh tế & Ngân sách của Tp Sài Gòn phải thốt lên trong một buổi điều trần là :"Chúng tôi không thể chấp nhận tình trạng cư dân sống chung quanh bãi rác phải gọi cty Đa Phước (Great Fortune) thành ra Vô Phước (misfortune).

Sau đây là một số nhận định và câu hỏi trong buổi điều trần của David trước Hội Đồng Tp Sài Gòn ngày 6/10/2009.

              

   Bãi rác Đa Phước liên tục bị dư luận chỉ trích

 

 

Đang đổ rác – Hình chụp ngày 23-2-2011

Trước hết dưới danh nghĩa của người đầu tư, David Dương, Tổng Giám đốc Cty Liên hợp Đa Phước phát biểu là cho đến hôm nay (2009), khu liên hợp Đa Phước vẫn hoạt động bình thường với việc thu nhận và chôn lấp 3,000 tấn/ngày, Dương còn nói thêm là theo hợp đồng Cty sẽ được cung cấp 123 mẫu ta (hectare) (1 mẫu ta = 2,2 acres), nhưng hiện tại chỉ nhận có 73 mẫu ta mà thôi. Chính vì lý do đó mà Cty không thể khai triển nhà máy làm phân compost, cũng như nhà máy phân loại rác như trong quy trình sản xuất ban đầu (nhưng còn thiếu không nói nhà máy phát điện do khí methane từ bãi rác cung cấp, có trong hợp đồng của khu liên hiệp).

Thực sự như thế nào?

Chúng ta đã thấy những lời hứa hẹn và kết luận lạc quan của Ông Chủ tich Ủy ban Nhân dân thành phố và phái đoàn trong ngày đi khảo sát Cty ở phần trên, cũng như trong khoảng thời gian từ năm 2007 cho đến 2009, tiến độ thi công của khu liên hợp hoàn toàn dậm chưn tại chỗ ngoài việc chở rác, đổ rác lên bãi và nhà máy xử lý nước thải cũng chỉ là một pilot mà thôi.

Những chất vấn lần lượt sau đây trong ngày điều trần tại Ủy ban Nhân dân Thành phố Sài Gòn sẽ nói lên tất cả "khúc mắc" của vấn đề như sau:

        Họp thành phố:"Đa Phước đang lừa dối chúng ta"

1-     Thành phố đã không áp đặt Cty đầu tư vào, mà là do sự tự nguyện của Cty. Cty đã thải nước rỉ vào sông ngòi chung quanh. Điều đó đúng hay sai? (Chứng minh bằng một video clip trên VietNamNet).

2-     Cty đã bắt đầu thu nhận rác từ tháng 11 năm 2007, nhưng cho đến nay vẫn chưa có khu Liên hợp hoàn chỉnh? Và việc thu nhận chỉ đạt được 280 m3/ngày, trong lúc đó hợp đồng đã ký kết là 800 m3/ngày. Phần rác còn lại sẽ đổ ở đâu?

3-     Trong 25 hạn mục của công trình, 15 hạng mục đã được thực hiện. Trong 10 hạng mục còn lại có hai hạng mục quan trong nhứt là nhà máy xử lý nước rỉ, và nhà máy sàn lọc phân loại rác vẫn chưa được thực hiện, đúng ra là phải thực hiện ngay từ đầu? (chưa nói đến hạng mục nhà máy phát điện).

4-     Tại sao Thành phố không phạt Cty vì không theo đúng tiến độ thi công xây lấp và không kiểm soát phẩm chất làm việc của Cty?

5-     Vấn đề ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng lên sức khỏe của cư dân trong vùng cần phải xét lại. Đây không phải là một vấn đề thuần túy kinh tế.

6-     Một thành viên khác yêu cầu được xem xét bản hợp đồng nguyên thủy ký giữa Chủ tịch UBND Tp và David Dương, nhưng điều nầy không được thành phố thỏa mãn.

7-     Không có nhà máy xử lý nước rỉ, như vậy nước rỉ hình thành từ năm 2007 đến nay đi về đâu? Có phảy chảy xuống các sông rạch chung quanh không?

8-     Xử lý rác có nghĩa là phải xử lý nước rỉ chứ không phải chỉ chôn rác mà thôi!. Tháng 7, 2009 Cty cho thử nghiệm nước sông gần đó, kết quả đạt được tiêu chuẩn. Nhưng mẫu nước lấy sau đó bị ô nhiễm? Thế "nầy" là thế "lào"?

Ruồi bay đầy trời-Chụp ngày 23-2-2011

 

Trong phần phản biệt, Dương chỉ chống chế một cách tiêu cực, nhưng tất cả đều được thông qua, Dương giải thích cho điều 8 là có thể vì do nước mưa làm cho bồn chứa nước rỉ đổi màu do sự pha loãng…

Sau buổi điếu trần năm 2009 nầy, Hội đồng yêu cầu Thành phố phải thẩm định lại tiến độ công trình và mức đầu tư của Cty…

Và dĩ nhiên(!?), năm 2009 qua đi, năm 2010 bước vào tháng 6, nghĩa là 9 tháng sau buổi điều trần, mọi sự việc vẫn "vũ như cẩn" và người dân sống chung quanh khu liên hợp phải hứng chịu mùi thúi tha do những xe rác chở đến hàng ngày không bao che, đổ rải rác theo dọc con đường dẫn vào bãi rác vì xe di chuyển rác không được che phủ lên trên. Nước rỉ được xe bồn chở qua khu bãi rác Gò Cát và hồ chứa ở bãi rác Đông Thạnh vì hồ chứa nơi đây đã quá tải và chưa có nhà máy xử lý nước rỉ theo đúng họp đồng. Và một nghi vấn khác khác là nước rỉ có thể đã được đổ lén ra sông rạch như nhà máy Sedan ở gần sông Thị Vải đã làm hàng chục năm qua…(nhà máy Sedan đã được thành phố Sài Gòn cho giấy ban khen vì thành tích bảo vệ môi trường trong sản xuất).

Biết đến bao giờ người dân đen chất phác mới được đèn trời soi thấu đây? 

Mĩa mai thay, Ông Tổng Giám đốc Cty Liên hợp Đa Phước mới vừa được thăng quan tiến chức làm một thành viên của VEF (Viêtnamese Education Foundation), một NGO nhằm mục đích tuyển chọn những sinh viên ưu tú ở Việt Nam để được cấp học bổng sang học bậc Cao học (Master) hay Tiến sĩ (Ph.D.) tại Hoa Kỳ.

Một câu hỏi nhỏ được đặt ra nơi đây là, Ông Tổng Giám đốc Công ty Liên hợp Đa Phước sẽ dựa theo tiêu chuẩn nào để chọn lựa sinh viện đây? Người viết xin đóng góp (và không tính lệ phí tham khảo) là "nhắm mắt lại và chọn theo "chỉ thị" hoặc chọn theo tiêu chuẩn "hồng hơn chuyên", một tiêu chuẩn cố định được Đảng áp dụng ngay sau ngày 30 tháng 4 năm 1975. Nếu không thì sẽ có vần đề đó và có thể phải bỏ của chạy cứu thân.

Thay lời kết

 Lại thêm một kế hoạch phát triển hay chỉnh trang thành phố đang bị "bể" hay sẽ bị "treo" giữa chừng trong việc giải quyết vấn nạn rác và nước rỉ ở các thành phố lớn Việt Nam nói chung và ở Sài Gòn nói riêng. Kinh nghiêm nhà máy xử lý nước rỉ ở bãi rác Đông Thạnh, Hốc Môn, khánh thành vào tháng 6, 2002 với kinh phí hơn 32 triệu Mỹ kim mà chỉ vận hành chưa đầy một tháng rồi bỏ lững còn đó. Tình trạng cũng không khá gì hơn ở bãi rác Biên Hoà hay Gò Cát v.v…

Việt Nam cho đến nay, vẫn chưa thực hiện hoàn chỉnh được công tác xây dựng một nhà máy xử lý nước rỉ của bãi rác; việc nầy không đòi hỏi một công nghệ cao cấp, nhưng Việt Nam vẫn liên tục thất bại trong xây dựng.

Điều nầy nói lên cung cách quản lý cứng chắc của chế độ, cũng như cung cách đấu thầu không theo đúng quy định hiện nay không thể nào đáp ứng được nhu cầu phát triển ứng hợp với chiều hướng toàn cầu hoá trên thế giới.

Điều nầy cũng nói lên tính cách toàn trị của một thiểu số cầm quyền, do đó không thuyết phục hay thu hút được sự tham gia của những nhà làm khoa học chân chính trong việc đóng góp vào công cuộc phát triển quốc gia ở Việt Nam.

 

Bãi rác đã đóng cửa và đang chuẩn bị để làm sân golf tại Hoa Kỳ

 

Việt Báo tường trình Ngày Ra Mắt

TS Mai Thanh Truyết Ra Mắt Sách Về Môi Trường VN

(02/22/2011) (Xem: 68)

Tác giả : Bình Sa

TS Mai Thanh Truyết Ra Mắt Sách Về Môi Trường VN

Trong hình tác giả đang ký sách tặng.

Westminster (Bình Sa)- - Tại hội trường Nhật Báo Người Việt chiều Thứ Bảy ngày 19 tháng 2 năm 2011. Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết ra mắt sánh "Những Vấn Đề Môi Trường Việt Nam" Đây là tác phẩm thứ ba Ông viết về môi trường Việt Nam, một đề tài quan trọng trong tình hình môi trường hiện nay tại Việt Nam.
Điều hợp chương trình buổi ra mắt sách Nhà Báo Đinh Quang Anh Thái, Phụ Tá Chủ Nhiệm Nhật Báo Người Việt. Mở đầu ông giới thiệu Luật Sư Nguyễn Hoàng Duyên, một thành viên của tổ chức Mặt Trân Dân Tộc Tiến Bộ sau năm 1975 là tiền thân của Cao Trào Nhân Bản lên nói về tác giả. Ông kể qua về một vài kỷ niệm khi hai người cùng làm việc với nhau trong Đại Học Sư Phạm Sài Gòn, Đại Học Cao Đài. . . Theo Luật Sư Duyên thì tác giả Mai Thanh Truyết là một người trẻ có tâm hồn yêu nước nên sau khi tốt nghiệp giửa lúc đất nước chiến tranh tàn khốc thì ông lại trở về nước để đem kiến thức học hỏi của mình phục vụ cho tổ quốc. . . Để kết thúc phần nói về tác giả, Luật Sư Nguyễn Hoàng Duyên đọc lại bốn câu thơ trích trong bài thơ "Ta Về" của Nhà Thơ Tô Thùy Yên: ". . . Ta về khai giải bùa thiên yểm, Thức dậy đi nào gổ đá ơi, Hãy kể lại mười năm mộng dữ, Một lần kể lại để rồi thôi. . ."
Tiếp theo Nhà Văn Nguyễn Xuân Đài ( Phạm Phú Minh) Lên tóm lược về nội dung cuốn sách, mở đầo ông nói:
Hôm nay chúng ta có dịp tiếp xúc với một cuốn sách mới, rất đặc biệt, đó là cuốn Những Vấn Đề Môi Trường Việt Nam của tác giả Mai Thanh Truyết. Gọi là đặc biệt, vì chủ đề cuốn sách này thuộc lãnh vực khoa học, không phải về văn học hay chính trị, lịch sử như phần lớn các cuốn sách thường được ra mắt khác. Nhưng đây là một vấn đề khoa học liên quan mật thiết đến đời sống của dân chúng Việt Nam...
Nhưng một số quý vị về Việt Nam thăm gia đình khi quay lại Mỹ thường than là Sài Gòn bây giờ nóng bức, đầy khói xe và bụi, quý vị đó đang mô tả bầu không khí bị ô nhiễm của thành phố xưa kia là Hòn Ngọc Viễn Đông, nhưng nay đang là một hòn ngọc dính đầy vết bẩn. Một kinh nghiệm khác của chính chúng tôi: cách đây mấy năm tôi có dịp đi cruise trên sông Dương Tử ở Trung Quốc, suốt bốn ngày đi trên con sông dài nước xanh bát ngát. Một lần tàu dừng tôi ngỏ ý với nhân viên trên tàu muốn xuống sông bơi lội một lúc thì được trả lời: tuy trông nước nó trong xanh đẹp đẽ như vậy nhưng không thể tắm được, vì ô nhiễm rất nặng. Các nhà máy chế tạo xe hơi ở miệt Trùng Khánh và vô số nhà máy khác đã xả xuống sông tất cả nước thải công nghệ, khiến nước một con sông lớn và đẹp đẽ như thế không thể dùng cho sinh hoạt con người được nữa. Mà không chỉ sông Dương Tử, từ vài ba thập niên trước báo chí Tây phương đã báo động con sông mà ai cũng biết ở châu Âu là sông Danube với nhạc phẩm lừng danh Le Beau Danube Bleu - Dòng Sông Xanh, cũng đã hoàn toàn bị ô nhiễm vì chất thải kỹ nghệ của tất cả các quốc gia mà nó chảy qua. . .
Đất nước Việt Nam của chúng ta từ khi mở cửa đón nhận đầu tư của ngoại quốc từ hơn 20 năm nay cũng đang trải qua thách đố rất nặng nề về môi trường. Đầu tư của ngoại quốc có nghĩa là những công ty nước ngoài đem vốn liếng và kỹ thuật vào mở hãng xưởng sản xuất công nghệ trên đất Việt Nam, vốn là một nước nông nghiệp nghèo nàn, nhân công rất rẻ. Các nhà máy khi vận hành thì phải thải ra những chất phế thải, thường là độc hại, ở dạng khí, dạng chất lỏng hoặc chất rắn. Thải đi đâu? Chất khí thì phun thẳng vào bầu khí quyển, chất lỏng thì cho xuống sông ngòi, chất rắn thì đổ vào các bãi rác. Đúng quy luật thì các chất thải độc hại phải được xử lý để loại chất độc đi, nhưng nhiều nhà máy ở Việt Nam đã không theo đúng quy trình này nên không khí, đất và nước của chúng ta bị ô nhiễm rất nặng nề. Và lần đầu tiên, một nhà khoa học Việt Nam, tiến sĩ Mai Thanh Truyết, đã bỏ công sức thu thập tài liệu, nghiên cứu kỹ để cho ra đời một cuốn sách về một vấn đề sống còn của nước ta hiện nay, đó là vấn đề môi trường bị ô nhiễm.
Với 480 trang sách, qua 25 chương trình bày nhiều chủ đề khác nhau, chúng ta có thể đúc kết nguy cơ ô nhiễm môi trường Việt Nam trong mấy dạng chính: đó là ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm mặt đất và ô nhiễm không khí.  .  .  Lưu vực sông Cầu và các phụ lưu qua các tỉnh Bắc Cạn, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hải Dương. Lượng chất lỏng được thải vào lưu vực sông Cầu ước tính khoảng 40 triệu mét khối một năm, gây mầm mống bệnh ung thư cho người và tôm cá hầu như không còn hiện diện nơi đây nữa.
- Lưu vực sông Nhuệ, có lượng nước thải công nghệ ước tính khoảng 120 triệu mét khối/năm, thêm vào riêng thành phố Hà Nội trung bình 20 triệu mét khối/năm. Hai hạ lưu ô nhiễm nặng nhất là sông Nhuệ và sông Tô Lịch không còn điều kiện cho tôm cá sống, và vào mùa khô nhiều đoạn trên hai sông này chỉ là những bãi bùn, được xem là các bãi rác lộ thiên.
- Lưu vực sông Đồng Nai và sông Sài Gòn. Hàng năm sông ngòi trong khu vực này tiếp nhận khoảng 50 triệu mét khối nước thải công nghiệp, chưa kể chất thải của trên 30 ngàn cơ sở sản xuất hóa chất trong thành phố Sài Gòn. Những hợp chất hữu cơ, kim loại độc hại như đồng, chì, sắt, kẽm, thủy ngân v.v... và vô số loại thuốc bảo vệ thực vật đã được thải thẳng xuống sông Sài Gòn. Sông Thị Vải trong khu vực này đã bị chất phế thải nhà máy bột ngọt Vedan của Đài Loan làm hư hỏng hoàn toàn.
- Lưu vực sông Tiền giang và Hậu giang: Hai sông này bị ô nhiễm là do hóa chất trong dư lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, kết quả của việc khai thác tối đa nguồn đất cho nông nghiệp. Đã có nhiều chỉ dấu cho thấy các hóa chất độc hại là mầm bệnh ung thư  hiện diện trong nước hai sông này. Ô nhiễm nước cũng gây trở ngại cho việc nuôi thủy sản trên sông, khiến cá bè có khi chết hàng loạt.
Sau ô nhiễm nước là vấn đề ô nhiễm mặt đất. Những nguồn chính tạo ra ô nhiễm mặt đất tại Việt Nam hiện nay là việc sử dụng phân bón và hóa chất bảo vệ thực vật quá tải và bừa bãi, cùng với việc thải chất phế thải lỏng và rắn của các nhà máy sản xuất. Tất cả đều độc hại khi xâm nhập vào đất. Các hóa chất không tan sẽ nằm trong đất, cây cỏ sẽ hấp thụ vào rễ, thân, lá hay quả, con người hay súc vật ăn các thảo mộc này có nghĩa là đưa chất độc vào người, tích tụ dần dần để thành thứ bệnh thường nghe trong thời đại này, là bệnh ung thư. Còn những phế thải lỏng cho chảy trên mặt đất thì sẽ thẩm thấu vào đất, hòa nhập với dòng nước ngầm cũng sẽ tác hại vào đời sống và sự sản xuất của con người. Ngoài những nguồn trên, chính rác do sinh hoạt của đô thị thải ra, nếu không được xử lý đúng mức cũng trở thành nguồn ô nhiễm đáng kể. Tại Việt Nam hiện nay tuy luật lệ về môi trường có quy định khá rõ ràng về việc xử lý các chất phế thải, nhưng đại đa số  chỉ hiện diện trên giấy tờ, vì thiếu nhân lực kinh nghiệm, thiếu ngân sách, việc kiểm soát và quản lý quá kém và quan trọng hơn hết là nạn tham nhũng. . .
Có thể nói đây là một cuốn sách không những lợi ích trong hiện tại mà còn nhắm tới một tương lai rất xa, cho nhiều đời con cháu của chúng ta về sau này. Sau đó ban tổ chức cho chiếu một đoạn phim về hình ảnh những sự khai thác, ô nhiểm môi trường hiện nay tại Việt Nam. Sau đó Giáo Sư Nguyễn Minh Xuân lên nói về " cái đểu của Cộng Sản Việt Nam... Tiếp theo Giáo Sư Nguiyễn Ngọc Aån nói về tai hại của việc khai thác Bauxite tại Việt Nam. . .
Sách dày 482 trang gồm 25 chương và 10 phụ lục. Phần Anh Ngữ do Giáo Sư Trần Cảnh Xuân phụ trách. Đây là công trình nghiên cứu giá trị, qúy đồng hương muốn đọc sách xin liên lạc về (562) 896-8035 hoặc Email: EnviroVN@gmail.com

 

Phỏng vấn GS Trần Minh Xuân và Huỳnh Cao Lộc

Xin gởi đến anh Truyết địa chỉ video clip phỏng vấn Giáo sư Trần Minh Xuân và anh Huỳnh Cao Lộc:
 
http://www.youtube.com/watch?v=xfhll74da_w 
 

Video buổi Ra Mắt ngày 19-2-2011 tại Nam California

 

 

Xin bấm vào link dưới đây để xem toàn bộ buổi ra mắt sách của TS Mai Thanh Truyết ngày 19 tháng 2 năm 2011:

http://www.youtube.com/watch?v=CjN0dPtcY3U&playnext=1&list=PL390A31B82C746490

(đoạn chót hết pin camera nên hết phim hơi đột ngột)

Video Ra Mắt Sách MTT-19-3-2011

http://www.youtube.com/watch?v=CjN0dPtcY3U&playnext=1&list=PL390A31B82C746490

Đoàn Trọng phỏng vấn

TS Mai Thanh Truyết đặt vấn đề "tâm và đức" với hội VABA và

doanh gia David Dương

 

°ĐOÀN TRỌNG

 

LTS: Tiến sĩ Mai Thanh Truyết thường xuyên có mặt tại các sinh hoạt quan trọng trong công đồng.  Trước năm 1975, ông từng du học tại Pháp, ngành hóa học hữu cơ cơ cấu, và trở thành tiến sĩ về làm việc tại Việt Nam. Ông đến Hoa kỳ vào năm 1983, theo diện thuyền nhân. Hiện nay, ông đang đảm nhiệm chức vụ phó chủ tịch đảng chính trị Đại Việt Quốc Dân Đảng. Nhân dịp sắp ra mắt sách "Những Vấn Đề Môi Trường Việt Nam," thứ Bảy, 19 tháng 2 năm 2011, ông đã dành cho Việt Weekly buổi tiếp xúc, nội dung được ghi lại dưới đây.

 

VW: Tiến sĩ Mai Thanh Truyết cho biết về môi trường Việt Nam hiện nay?

Tiến sĩ Mai Thanh Truyết (MTT): Vào ngày 19, tôi sẽ ra mắt cuốn sách viết về "Những Vấn Đề Môi Trường Việt Nam," tập trung vào các khía cạnh môi trường tại Việt Nam sau năm 1986, đồng thời nêu ra những đề nghị về hướng giải quyết những trở ngại còn đang vướng mắc.

VW: Tiến sĩ cho biết về những kinh nghiệm đã có được về môi trường trong thời gian trước đây?

MTT: Đây cũng là một cơ duyên tôi có những kinh nghiệm thu được qua việc làm, nhất là về vấn đề rác trước năm 1975. Năm 1973, khi trở lại Việt Nam sau những tháng ngày dài du học tại Pháp, tôi cùng dân biểu Nhữ Văn Úy làm ra một dự án về xử lý bãi rác để biến thành rác compost tại Hóc Môn. Dự án chúng tôi đệ trình đã trở thành việc làm của công ty Đông Thạnh tại Saigon trong thời kỳ cộng sản chiếm đóng sau năm 1975.

VW: Như vậy tiến sĩ đã góp tay dọn dẹp rác làm sạch môi trường vào thời điểm trước năm 1975 tại Việt Nam?

MTT: Ngay trong thời giam bị cầm tù sau 75, cá nhân tôi cũng đã gợi ý về vấn đề môi trường chung về nước, đất và rác. Khi qua Mỹ, sau thời gian thực tập hậu tiến sĩ về hóa học và sinh vật học, tôi được làm việc trong công ty rác, có thể nói lớn nhất nước Mỹ đó là Waste Management, phụ trách phần xử lý các rác phần thể lỏng, rắn và trông coi phòng hóa chất công ty kể từ năm 1987. Đặc biệt, tôi đã phụ trách để công ty mở thêm công ty phụ trách phần xử lý rác và đã điều hành gần 20 năm qua tại West Covina.

VW: Ông làm việc và sống tại Mỹ, làm thế nào ông theo dõi cụ thể, thực tế những vấn đề rác, môi trường tại Việt Nam hiện nay?

MTT: Ngay từ những thời điểm đầu thập niên 1990, khi làm việc trong lãnh vực môi trường, tôi đã từng lục lọi, tìm hiểu những luật lệ về EPA (cơ quan bảo vệ môi trường). Môi trường là một trong những vấn đề cốt lõi cho việc phát triển Việt Nam, song song với giáo dục và y tế. Chính vì lý do đó, hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam dành mọi nỗ lực tập trung nghiên cứu vào ba lãnh vực trên. Nhờ vậy, tôi thâu nhập được những gì gọi là cải thiện môi trường tại Việt Nam hiện nay và đang tiến hành như thế nào. Từ đó, nhắm vào những gì có thể đóng góp được cho người dân Việt Nam trong những tháng ngày sắp đến.

VW: Tại Saigon, một công ty đang phụ trách phần xử lý và chế biến rác do một doanh nhân người Mỹ gốc Việt làm chủ, ông David Dương, còn đảm nhiệm chức chủ tịch Hiệp Hội Doanh Gia gốc Việt gọi tắt là VABA. Tiến sĩ có khi nào theo dõi công việc làm của công ty do ông David Dương phụ trách tại Việt Nam không?

 

MTT: Mới đây, do tình cờ có gặp ông David Dương, tại đài VHN trong chương trình "Meet Press," do ông Trần Văn Chi phụ trách. Trong quá khứ, tôi đã đọc dự án của ông David Dương về rác tại Saigon vào năm 2005. Tôi cũng có nhiều bài viết về vấn đề này. Đặc biệt trong sách "Những Vấn Đề Môi Trường Việt Nam," tôi đã cố dành nguyên một chương (Chương 11), để trình bày về công ty đa hợp Đa Phước do ông David Dương làm tổng công trình sư.

VW: Là người quan tâm đến môi trường xử lý rác tại Việt Nam, ông đã biết việc thành lập công ty Đa Phước từ năm 2005. Có khi nào ông liên lạc cùng công ty Đa Phước để cùng trao đổi hoặc xa hơn có thể làm việc với công ty này nhằm mục đích phát triển, bảo vệ môi trường cho người dân Việt, nhất là tại vùng Hóc Môn, Củ Chi quê hương của ông?

MTT: Cám ơn anh về câu hỏi này. Đó cũng là một vấn đề của chúng tôi. Trong giai đoạn này, rất nhiều chuyên viên khoa học kỹ thuật đặc biệt trong nghành rác như Tiến sĩ Lê Thị Lan, một trong tổng công trình sư bãi rác Đông Thạnh đã qua đây trao đổi cùng chúng tôi về một vài kỹ thuật và một vài khuyến cáo, đồng thời mời mọc chúng tôi góp ý. Chúng tôi đã trả lời rất thẳng thắn, vấn đề rác rến của Việt Nam đã xảy ra trên 20 năm nay, thực tế đã gây ảnh hưởng lớn đến vệ sinh an toàn cho người dân. Là người Việt chúng tôi rất quan tâm, tuy nhiên thiết nghĩ chỉ có thể đóng góp hoặc cố vấn một số kỹ thuật, với tư cách cá nhân. Vì trong điều kiện hiện nay chúng tôi nhận thấy sự kiện chính trị giữa Việt Nam và người Việt hải ngoại chưa thuận tiện để phối hợp và đóng góp.

VW: Vấn đề Việt Nam đã trải qua gần 36 năm. Lẽ dĩ nhiên phần lớn đều tôn trọng quan điểm chính trị của từng cá nhân, đảng phái, tổ chức. Nếu một mai kia có những thảm cảnh dịch xảy ra tại Việt Nam, do hậu quả không làm tròn việc xử lý rác gây ô nhiễm môi trường. Với trình độ giáo dục cao, ông có thấy trách nhiệm về sự thiếu sót khi làm ngơ trước sự việc đã xảy ra, gây những hậu quả nghiêm trọng cho người dân và những chỉ trích đến từ công luận quốc tế không?

MTT: Lẽ dĩ nhiên trách nhiệm tôi đã đặt ra trước đây, bằng cớ tôi đã tập trung vào những vấn đề môi trường tại Việt Nam trên 20 năm nay. Sỡ dĩ tôi chưa thấy hướng để tìm được sự hợp tác cụ thể cùng Việt Nam hiện nay. Thứ nhất Việt Nam, dù chưa đề cập đến cơ chế, não trạng, chỉ đơn thuần điều kiện làm việc chưa được trong suốt để thực hiện cuộc trao đổi về thuần túy kỹ thuật, nhằm mục đích đem lại phúc lợi cho người dân. Chính vấn đề này đã làm ray rứt không ít trong tôi. Tuy nhiên, việc trọng tâm chuyển tải những tin tức qua báo chí, internet, paltalk nhằm hy vọng người dân và giới hữu trách tại Việt Nam nắm bắt rõ được vấn đề luôn đã xảy ra ngay cả những trao đổi trên tư cách cá nhân với những nhà khoa học tại Việt Nam, từ đó họ có thể chuyển đổi một số suy nghĩ của nhà cầm quyền cộng sản hiện tại.

VW: Đối với công ty Đa Phước do ông David Dương đang điều hành tại Việt Nam, ông có điều gì muốn nói không?

MTT: Khi tôi thấy được dự án do công ty liên hợp Đa Phước của ông David Dương đệ trình tại Việt Nam từ năm 2005, tức thời cá nhân tôi đã viết vài bài phân tích vấn đề đó. Việc công ty Đa Phước cho rằng đầu tư phối hợp với ủy ban nhân dân thành phố Saigon để thành lập công ty liên hợp, điều này cho thấy có nhiều nhà máy sẽ xây dựng. Đầu tiên sẽ là nhà máy thu lượm rác gồm những rác thủy tinh, carton, túi nylon, rác hữu cơ rồi sau đó được tái chế qua các nhà máy, đặc biệt có cả nhà máy biến chế thành compost nhằm xuất cảng qua các nước Đông Nam Á, sau đó thiết lập một bãi rác theo tiêu chuẩn của Hoa Kỳ, có nghĩa là có tối thiểu 5 hoặc 7 những tầng lớp để ngăn chận nước rỉ nhập vào hệ thống nước ngầm, đồng thời xây dựng những giếng quan trắc để hút những nước rỉ đưa vào nhà máy chánh gọi là nhà máy xử lý nước thải, để biến nước thải dơ thành những nước sử dụng trong việc tưới tiêu. Ngoài ra, khí methane do các bãi rác đưa ra thành những nguồn năng lượng như điện cho nhà máy. Đó là những chu trình chính xử lý nước thải tại Hoa Kỳ.

VW: Theo ông, dân chúng Saigon hưởng được những gì tích cực hay gánh chịu những tiêu cực từ công ty Đa Phước?

MTT: Theo như dự án này, vào tháng 10 năm 2007, công ty Đa Phước phải hoàn toàn khánh thành những dự án này, dĩ nhiên trong suốt thời gian xây dựng công ty được trưng dụng đất đai, nhà đất bà con nông dân trong khu vực Bình Chánh. Diện tích này lên đến 20 mẫu đất, tương đương với 44 acres tại Mỹ. Ngay ngày khai trương, nếu chúng tôi nhớ không lầm xảy ra vào tháng 11 năm 2007, chủ tịch Lê Thanh Hải đã tuyên bố, từ đây thành phố chúng ta sẽ không còn giải quyết các vấn đề về rác nữa. Nhưng sự thật lời nói này hoàn toàn láo khoét không phù hợp với thực tế. Chính năm 2009, một ủy ban thuộc sở nghiên cứu môi trường và ủy ban nhân dân thành phố đã đặt vấn đề cùng ông David Dương, trong đó nêu lên gần 20 các hạng mục các công trình ông David Dương không thực hiện. Các bãi rác trong khu liên hợp Đa Phước chỉ có một bãi rác duy nhất, có một lớp nylon HDPE được dùng để chứa rác, và bãi rác lộ thiên không có vấn đề xử lý nước rỉ nên nước đã rỉ ra đồng, do đó xảy ra sự kiện xe rác bị dân chúng chận nhiều lần khi làm việc. Các kênh rạch kề cận hoàn toàn bị hủy diệt. Chúng tôi có video dẫn chứng từ phòng họp thành phố Saigon do người bạn từ Saigon mang qua, sẽ phổ biến khi có dịp.

VW: Thời gian từ năm 2007 đến nay đã gần 4 năm, ông có ghi nhận những công trình hoạt động cải thiện những thiếu sót của công ty Đa Phước không?

MTT: Hoan toàn không, tính từ buổi họp năm 2009. Tin tức gần đây nhất, tôi viết vào tháng 6 năm 2010, tất cả những sự kiện vẫn là "vũ như cẩn" vẫn như cũ. Hiện tượng xe đổ rác chảy nước từ đầu đường vào khu trung tâm hơn 1 cây số. Sự kiện dân chúng chung quanh hứng chịu mùi hôi thúi vẫn kéo dài liên tục suốt 24 tiếng đồng hồ. Hệ thống nước ngầm ở khu vực này bơm dành cho sinh hoạt người dân trong gia đình đã bị ô nhiễm. Mặc dầu, tôi không có điều kiện đo đạc mực độ ô nhiễm, tuy nhiên theo báo chí tại Saigon, mức ô nhiễm như manganese, sắt, một số có hóa chất bảo vệ thực vật nằm trong nước sinh hoạt đi vào gia đình. Điều này chứng tỏ chung quanh khu vực khu Gò Cát, khu vực Đa Phước, mạch nước ngầm được dân chúng sử dụng sinh hoạt đều bị nhiễm độc.

VW: Ông có ghi nhận những phản ứng tiêu cực của công ty Đa Phước từ phía dân chúng, báo chí, và giới chức cầm quyền không?

MTT: Rõ ràng qua buổi điều trần vào tháng 10 năm 2010 cho thấy, sở môi trường của thành phố Saigon đặt vấn đề rất rõ và những đại biểu của hội đồng nhân dân thành phố Saigon đều đặt vấn đề rất rõ với ông David Dương, nhưng ông Dương trước buổi điều trần chỉ đưa ra những lời hứa. Tuy nhiên, đằng sau những lời hứa đó công việc xảy ra như thế nào, chỉ là câu hỏi? Tuy nhiên, chỉ có công ty Đa Phước hàng ngày vẫn đi nhận trên 3,000 tấn rác, vẫn như thường lệ.

VW: Thái độ báo chí Saigon như thế nào?

MTT: Báo chí Saigon đặt vấn đề rất nhiều. Trong một video clip tôi có được, chính một đại diện báo chí nêu vấn đề, đồng thời đưa ra bằng chứng về hiện tượng ô nhiễm tại Đa Phước làm cây cỏ chung quanh, nước trong vùng và những đồ vật sử dụng trong nhà ngay cả các máy TV, radio đều bị hiện tượng rỉ sét và thời gian tồn tại chỉ có vài tháng mà thôi. Tôi coi đó là những phản ứng tích cực từ phía quần chúng, dù chính quyền đến hôm nay vẫn giữ thái độ im lặng. Có thể trong thời kỳ đại hội đảng họ chỉ tập trung vào việc củng cố vững chắc chiếc ghế họ đang nắm giữ.

VW: Nếu ảnh hưởng trực tiếp đến dân chúng trong vùng, ông có ghi nhận những phản ứng chống đối từ phía dân chúng tại khu vự Đa Phước không?

MTT: Thưa có. Rất nhiều lần dân bỏ ra đường những thùng phi làm chướng ngại cản trở những đợt xe tải rác của công ty Đa Phước khi di chuyển qua khu vực sinh sống của họ. Nhưng rất tiếc bộ phận công an và chính quyền tại địa phương đã tiếp tay giải tán, dẹp bỏ những chống đối từ phía người dân.

VW: Nếu có điều kiện ông sẽ làm gì?

MTT: Chuyện công ty Đa Phước chỉ là một trong những trường hợp điển hình. Nếu chúng ta thay đổi Đa Phước bằng những Cần Thơ, Nha Trang... sự kiện xảy ra các nơi đó cũng như tại Đa Phước chúng ta đang bàn đến. Tôi nghĩ rằng khi cuốn sách của tôi công khai phát hành, hy vọng những người tại Việt Nam có lưu tâm nhận được sự chuyển tải tư liệu này theo đường dây riêng, nắm bắt được vấn đề, thế nào cũng có những chuyển hướng tích cực, dù trong bước đầu có những khó khăn cho giới lãnh đạo phải lưu tâm đến đời sống an toàn vệ sinh cho người dân. Đây chính là điểm trọng yếu cho việc phát triển Việt Nam trong tương lai.

VW: Về hội VABA đã nói rằng luôn lắng nghe những đóng góp của người Việt hải ngọai, đặc biệt trong giới doanh thương. Là người nắm bắt nhiều về rác, ông muốn nói gì cùng ông David Dương?

MTT: Đối với ông David Dương cũng như các doanh thương của VABA, tôi cho rằng việc làm này là của cá nhân của ông ta. Tôi thiết nghĩ bất cứ làm công việc gì, vấn đề lợi nhuận kinh tế vẫn là chủ trương hàng đầu. Tuy nhiên, hy vọng tất cả đều chú trọng vào tâm, đức. Tâm lành làm việc tốt chứ không phải việc mượn đầu heo nấu cháo.

VW: Ông đưa ra những lời cụ thể hơn được không?

MTT: Chúng tôi nói thẳng, dự án có gần chục nhà máy. Công ty Đa Phước dự phần cho chi phí gần $200 triệu dollars. Việc công ty Đa Phước đã hoạt động thâu hồi rác từ năm 2007 đến bây giờ nhưng chưa thiết lập được một nhà máy xử lý tối thiểu nước rỉ, nếu không nước rỉ sẽ tràn vào sông rạch, thấm vào mạch nước ngầm. Điều này là việc làm vô ý thức dù hoàn toàn vô chính trị, tuy nhiên không bình ổn với một con người, dù là một thương gia. Tối thiểu cơ chế để xây dựng một bãi rác, việc đầu tiên phải là hệ thống thu hồi nước rỉ. Vì bãi rác chỉ cần động lại trong vài ngày là sẽ có hàng trăm phản ứng trong rác xảy ra và sẽ tạo ra nước rỉ. Tránh việc tràn ra sông rạch và thâm nhập nước ngầm như hiện tượng đang xảy ra tại công ty Đa Phước. Đó là niềm thao thức của chúng tôi những người tạm gọi là trí thức hải ngoại. Quá khứ cho thấy, Việt Nam đã nhận nhiều viện trợ từ Thụy Điển, Đan Mạch dành cho việc xử lý nước rỉ từ rác. Như bãi rác Đông Thạnh nhận được đến $32 triệu Mỹ kim nhưng chỉ hoạt động trong vòng vài 3 tuần lễ vào năm 2002. Thử hỏi số tiền đó đi về đâu? Xử lý nước rỉ lộ thiên qua việc bốc hơi bằng ánh sáng mặt trời, thật là một điều khó có thể nghĩ đến trên bình diện khoa học.

VW: Ngoài việc giải quyết nước rỉ, ông còn quan tâm đến điều gì nữa không?

MTT: Ngoài xử lý nước rỉ, cần nghĩ đến vấn đề mùi hôi và khí metal bốc ra.

VW: Hai vấn đề này, công ty Đa Phước đã đạt tiêu chuẩn đề ra chưa?

MTT: Hoàn toàn không vì người dân chung quanh khu vực vẫn bị ngửi mùi ô uế bốc ra từ đây. Các bãi rác tại Mỹ, nếu có cơ hội anh thăm viếng, không một mùi ô uế nào bốc ra cả.

VW: Ông so sánh các bãi rác tại Mỹ và các bãi rác tại Việt Nam có công bằng không?

MTT: Dù Việt Nam hay Hoa Kỳ vấn đề xử lý rác chẳng có gì là khác biệt, việc này không đòi hỏi các kỹ thuật cao siêu như chúng ta nghĩ, việc này đã trở thành thông thường trên các quốc gia trên thế giới. Điểm chính là có quan tâm để bảo vệ an toàn vệ sinh cho người dân hay không mà thôi. Như tôi đã đích thân xây dựng nhà máy xử lý nước rỉ ngày nay tôi đang làm việc. Thời gian xây dựng chỉ 3 năm và tổn phí chỉ có $5 triệu Mỹ kim, vào thời điểm 1986. Hiện nay với số lượng nhân viên làm việc điều hành nhà máy chỉ lên đến 10 người mà thôi. Với kiến thức của tôi, con số rò rỉ nước rỉ từ công ty Đa Phước hiện nay có thể lên đến triệu gallons mỗi ngày. Vấn đề rò rỉ này không đòi hỏi trình độ của một tiến sĩ để nắm bắt, ai cũng có khả năng làm được. Vấn đề chính vẫn là muốn làm hay không? Dĩ nhiên các sinh hoạt lớn bé đều cần đặt nặng vấn đề tài chánh. Theo tôi, việc xây dựng nhà máy xử lý nước rỉ của Đa Phước không ngoài khả năng tầm tay của họ.

VW: Ông muốn nói gì với nhà cầm quyền Việt Nam ngày nay?

MTT: Đã 20 năm nay, tôi đã đề cập dù gián tiếp, tương lai Việt Nam hoàn toàn không lệ thuộc vào các sân golf được mọc lên, hay các khách sạn xa hoa, không phải đo được do ngân sách quốc gia càng ngày càng tăng. Điều kiện sinh sống của 80 triệu người Việt Nam bao gồm các lãnh vực y tế công cộng, giáo dục, môi trường cần được ưu tiên giải quyết. Nếu những người cộng sản muốn có tầm nhìn xa họ phải nhận thức vấn đề này.

VW: Cám ơn tiến sĩ Mai Thanh Truyết về những trao đổi hôm nay.

Báo Viễn Đông

 

 

TS. Mai Thanh Truyết –ảnh: Thanh Phong/Viễn Đông

 

Phỏng Vấn TS. Mai Thanh Truyết Về Những Vấn Đề Môi Trường VN

Thanh Phong/Viễn Đông thực hiện

 

 

LITTLE SAIGON.  Một trong những diễn gỉa của mục Vận Nước – Lòng Dân xuất hiện  trên nhật báo Viễn Đông  mỗi Thứ Bảy và Chủ Nhật  bắt đầu từ ngày 29.1.2011 có TS. Mai Thanh Truyết, nguyên Giảng sư, Trưởng Ban Hóa Học, Đại Học Sư Phạm Sàigòn, Giám Đốc Học Vụ, Viện Đại Học Cao Đài, Tây Ninh Việt Nam; Nghiên cứu cho chương trình thuộc Viện Y Tế Quốc Gia của Đại Học Y Khoa Minnesota; Giảng dạy Hóa Học Đại Cương tại King College, Fresno, CA; Giám Đốc Phòng Thí Nghiệm và Giám Đốc Xử Lý Phế Thải, Chemical Waste Management, Kettleman City, CA.

Hiện tại ông đang giữ chức vụ Giám Đốc nhà máy xử lý nước thải (Leachate Treatment Plant) SCS/BKK, West Covina, CA – Giám Đốc Kỹ Thuật, Environment Conultant Services, LA. Ông cũng đồng thời là Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị Hội Khoa Học & Kỹ Thuật VN tại Hoa Kỳ (VAST) và Đệ Nhất Phó Chủ Tịch Đại Việt Quốc Dân Đảng.

Nhân dịp ông sắp ra mắt sách "Những Vấn Đề Môi Trường Việt Nam",  vào lúc 2 giờ chiều Thứ Bảy 19.2.2011 tại nhật báo Người Việt. TS. Mai Thanh Truyết đã dành cho Phóng viên Viễn Đông cuộc phỏng vấn vào chiều ngày 14.2.2011:

 

Viễn Đông:  Qua nhiều năm giảng dạy cũng như  nghiên cứu và hiện nay đang làm việc trong lãnh vực chuyên môn, xin Tiến sĩ  Truyết cho biết vấn đề môi trường, đặc biệt những vấn đề môi trường Việt Nam quan trọng như  thế nào?

TS. Mai Thanh Truyết: Ngày hôm nay đã đến lúc trái đất của chúng ta không còn tự điều tiết nữa để có thể ứng hợp với sự khai thác qúa độ của con người.Và hôm nay, con người càng đi gần đến chỗ bế tắc hơn nữa khi tìm cách giải quyết những vấn nạn môi sinh do chính con người tạo ra:  Không khí bị ô nhiễm đến mức báo động, nguồn nước sinh hoạt bắt đầu cạn kiệt về lượng,  cũng không còn trong lành về phẩm  như trước kia nữa. Con người bị bao vây từ trên vùng trời, dưới đất và ngay cả trong lòng đất, nguồn nước ngầm đã bị ô nhiễm cũng như mức độ ô nhiễm ở các đại dương tăng nhanh, làm nguồn lương thực như cá tôm bị nhiễm độc và số lượng sinh vật bị tiệt chủng tăng dần.  Riêng tại Việt Nam, sự ô nhiễm môi trường còn tệ hại hơn nhiều, ngoài những ô nhiễm như vừa kể,  đồng bào trong nước đang phải sống với sự ô nhiễm  arsenic, ô nhiễm vì rác, ô nhiễm vì nhập cảng phế thải độc hại vào Việt Nam, và nhiều thứ khác nữa khiến sức khỏe của người dân trong nước đang bị đe dọa trầm trọng, và đó là mối quan tâm của những ai còn có một chút lương tri với  tương lai dân tộc của mình.

Viễn Đông: So với các thế kỷ trước, hiện nay rất nhiều chứng bệnh nan y  như bệnh ung thư chẳng hạn xuất hiện gây tử vong cho nhân loại. Phải chăng một phần do ô nhiễm môi trường gây ra?

TS. Mai Thanh Truyết: Đúng vậy! Ngày xưa khi khoa học chưa phát triển nhiều và con người có một hiểu biết rất hạn chế, thiên nhiên vẫn ưu đãi và tạo dựng cho đời sống an lành; số mầm bệnh không nhiều so với hiện tại. Những mầm bệnh mới, nhất là ung thư mới chỉ xuất hiện trong vài chục năm trở lại đây. Đó chính là sản phẩm của các hóa chất độc hại xâm nhập cơ thể con người, tao ra những biến đổi gen không kiểm soát được; trong khi Thiên nhiên đã vận hành tuần hoàn, có chu kỳ thời tiết nắùng mưa, bão lụt cho từngkhu vực, nhưng con người  lai muốn chiến thắng thiên nhiên, làm đảo lộn các chu kỳ trên một cách không kiểm soát nổi để mong thỏa mãn lòng kiêu hãnh của mình. Nhưng thực tế cho thấy, con người không thể thắng được Đấng Tạo Hóa.

Viễn Đông: Một trong những môi trường độc hại và nguy hiểm nhất là hóa chất. Tiến sĩ đã từng mang các loại nước từ nhiều vùng tại Việt Nam sang Hoa Kỳ thử nghiệm, ông thấy việc sử dụng hóa chất ở Việt Nam tai hại như thế nào?

TS. Truyết: Theo báo cáo của Viện Nghiên Cưú Chulabhorn (Thái Lan) và Sở Khoa Học Công Nghệ Môi Trường Hà Nội vào năm 2003 cho thấy, mỗi năm Việt Nam sử dụng đến 9 triệu tấn hóa chất thuộc 500 loại khác nhau. Tuy nhiên, chỉ có 70-75% các loại hóa chất này được xác định với tên chính xác, còn lại là những hóa chất không rõ xuất xứ.  Riêng về loại hóa chất bảo vệ thực vật có trên 200 loại dưới 700 nhãn hiệu khác nhau và có vô số hóa chất không tên, không nêu xuất xứ vẫn được lưu hành rộng rãi trên thị trường, và càng ngày Việt Nam càng sử dụng nhiều hóa chất hơn.  Khoa học đã chứng minh rất rõ ràng, các loai thuốc bảo vệ thực vật dù dưới dạng hữu cơ  chứa chlor hay phosphate, đều là  những hóa chất độc hại làm ô nhiễm môi trường. Người Việt Nam dùng hóa chất bừa bãi, điển hình như  các loại thuốc trừ sâu như Aldrin, Dieldrin, DDT (các loại này đã bị cấm sản xuất và sử dụng ơ các nước hậu kỹ nghệ) nhưng Việt Nam vẫn nhập cảng. Ngoài ra Việt Nam còn bị ô nhiễm dầu, kim loại nặng như chì, thủy ngân, cadmium, chrome, mangan …Việt Nam cũng  dùng rất nhiều hóa chất trong các loại thực phẩm  v.v..khiến nguồn nước bị ô nhiểm, thực phẩm ô nhiễm, không khí ô nhiễm.  Đó là nguyên nhân của rất nhiều "bệnh lạ" xảy ra trong nước như dị hình dị dạng, liệt cơ thể, hệ thần kinh hoạt động không bình thường, bào thai  thiếu một bộ phận trong cơ thể, hệ thống nội tiết bị đảo lộn v.v..Nếu  chỉ số DO (chỉ dấu oxy hòa tan) giảm xuống dưới 3,5 cá, tôm không thể sống được. Lượng E-coli, vi khuẩn gây bệnh đường ruột và có thể làm tử vong nếu không cưú cấp kịp thời. Trong khi  tiêu chuẩn cho nước sinh hoạt ở Hoa Kỳ là 23MPN/100ml thì tại  Kinh Nhiêu Lộc ở Việt Nam, Lượng E-coli tăng trung bình từ 14.000 đến 480.000MPN/100ml.

Viễn Đông:Việt Nam hiện đang phải nhập cảng rất nhiều phế liệu từ nước ngoài để tái sử dụng, biến chế thành nguyên vật liệu.Tiến sĩ nghĩ sao về vấn đề này?

TS. Truyết:  Việc nhập cảng các phế liệu để tái chế thành nguyên liệu là một kỹ nghệ không nhỏ ở Việt Nam, nhất là tại các thành phố lớn, những phế phẩm đó gồm giấy vụn, carton, nhựa dẻo, bao nylon, chai nhựa , đồ thủy tinh đã dùng qua và các thiết bị cũ như máy in, máy truyền hình, máy điện toán v.v..ngày càng được nhập vào Việt Nam và dĩ nhiên gây ô nhiễm môi trường vô cùng tai hại.

Viễn Đông: Gần đây bộ phim 2012 do Roland Emmerich đạo diễn và Công ty Columbia Film phát hành, được chiếu ở nhiều nơi trên thế giới. Bộ phim này có thể coi là một lời cảnh báo về Đại họa, hay Tận Thế vào năm 2012. Bộ phim cho thấy, vào ngày 21.12.2012  các thiên thể trong hệ mặt trời cùng tập hợp thành hàng ngang, tạo nên những tia bức xạ ngắn trong ánh nắng của mặt trời và khiến gây nên cảnh hỗn loạn trên trái đất, trong đó động đất, sóng thần kinh hoàng xẩy ra. Là một nhà nghiên cứu về môi sinh. Tiến sĩ Truyết nghĩ gì về lời cảnh báo này?

TS. Truyết: Không ai có thể biết trước ngày Tận thế, nhưng thực tế cho thấy, cuộc sống con người rất mong manh, chúng ta có thể chết bất cứ giờ phút nào, không nhất thiết phải đến ngày 21.12.2012 như cuốn phim mô tả. Một khi mỗi người ý thức rõ sự vô thường của cuộc sống thì chúng ta sẽ biết qúy trọng từng phút, từng giây của sự sống, và làm mọi cách có thể làm được để môi trường sống của chúng ta lành mạnh. Có lẽ đó cũng là mục đích người làm cuốn phim này muốn  nhắn gửi nhân loại.

Viễn Đông: Cám ơn TS. Mai Thanh Truyết.

TS. Truyết: Chân thành cám ơn nhật báo Viễn Đông./